👋 Haigh, is mise Cormac

Is matamaiticeoir agus innealtĂłir bogearraĂ­ mĂ©, Cormac Kinsella, atĂĄ ag cur deireadh le mo chuid staidĂ©ir don MhĂĄistreacht sa Mhatamaitic le mion-ĂĄbhar san fhaisnĂ©isĂ­ocht (informatics) ag Ollscoil TeicniĂșil MĂŒnchen. DĂ­rĂ­onn m’obair go ginearĂĄlta ar an gcomhcheangal idir an gheoimĂ©adracht dhifreĂĄlach (differential geometry) agus teoiric na dĂłchĂșlachta (probability theory), mar aon le taighde ar lĂ­onraĂ­ teannasacha (tensor networks), airgeadas cainnĂ­ochtĂșil, agus teangeolaĂ­ocht. CĂ© go bhfuil mo chĂșlra frĂ©amhaithe in innealtĂłireacht bhogearraĂ­ ghairmiĂșil — ag obair leis an BMW Group le dĂ©anaĂ­ ag forbairt leabharlanna uimhriĂșla agus moil sonraĂ­ — tĂĄ mĂ© tar Ă©is dĂ­riĂș nĂ­os mĂł ar an matamaitic fheidhmeach theoiriciĂșil (applied mathematical theory) le tamall anuas. FeidhmĂ­m anois le cruas innealtĂłireachta (engineering rigor) chun na struchtĂșir stocastacha agus geoimĂ©adracha a stiĂșrann rĂ­omhaireacht ardfheidhmĂ­ochta (high-performance computation) a shainmhĂ­niĂș go beacht.

Ligeann an t-athrĂș seo dom an bhearna idir an teibiĂș ardleibhĂ©il (high-level abstraction) agus an chobhsaĂ­ocht uimhriĂșil (numerical stability) a lĂ­onadh. Thug mo chuid taithĂ­ sa tionscal — mar shampla, pipelines do thĂ­olacadh comhad a fhorbairt ag EasyBCMS nĂł croĂ­ghnĂ©ithe a chur i bhfeidhm ag Reactoo — bunĂșs lĂĄidir dom in ailtireacht bhogearraĂ­ (software architecture) agus tĂĄstĂĄil uathoibrithe (automated testing). Inniu, bĂ­m ag tarraingt ar an gcĂșlra sin chun a chinntiĂș go mbĂ­onn teacht aniar uimhriĂșil ag baint le dul chun cinn teoiriciĂșil i rĂ©imsĂ­ ar nĂłs uasmhĂ©adĂșchĂĄin manifhilltigh (manifold optimization) agus ailgeabar teannasach (tensor algebra).

🌀 GeoimĂ©adracht & DĂłchĂșlacht: BunĂșs an UasmhĂ©adĂșchĂĄin Chuair

Chun bealaĂ­ a aimsiĂș i dtimpeallachtaĂ­ casta cuara, tĂĄ gĂĄ le halgartaim uasmhĂ©adĂșchĂĄin (optimization) atĂĄ eolach ar “chruth” na sonraĂ­ atĂĄ ĂĄ bprĂłiseĂĄil acu. TrĂ­ scrĂșdĂș a dhĂ©anamh ar an idirghnĂ­omhĂș idir teoiric na manifhillteacha (manifold theory) agus prĂłisis randamacha, is fĂ©idir cĂłrais intleachta comhchoitinn (collective intelligence) a dhearadh nach mbraitheann ar theicnĂ­cĂ­ EoclĂĄideacha, teicnĂ­cĂ­ a chliseann go minic i dtĂ­rdhreacha neamhchonveacsacha (non-convex landscapes).

Is Ă© croĂ­lĂĄr mo chuid taighde nĂĄ Consensus-Based Optimization (CBO) on Riemannian Manifolds, ĂĄit a n-oibrĂ­onn buĂ­on gnĂ­omhairĂ­ le chĂ©ile chun an t-Ă­osmhĂ©id domhanda (global minimum) den energy functional a aimsiĂș ar dhromchla cuar. TĂĄ mĂ© ag bogadh i dtreo Fixed Variance paradigm chun an cĂłras a thuiscint mar stable statistical equilibrium atĂĄ mĂșnlaithe ag geoimĂ©adracht an mhanifhillte seachas mar phointe atĂĄ ag titim as a chĂ©ile. Chun iomlĂĄine uimhriĂșil (numerical integrity) a chinntiĂș, d’fhorbair mĂ© perturbative theory a choinnĂ­onn dlĂ­the nuashonraithe scoite comhsheasmhach Ăł thaobh na geoimĂ©adrachta de le dinimic leanĂșnach (continuous dynamics). Go simplĂ­, shamhlĂłfĂĄ grĂșpa gasĂłg ag lorg an ghleanna is Ă­sle i raon slĂ©ibhte; cuireann m’obair an “lĂ©arscĂĄil” mhatamaiticiĂșil ar fĂĄil a chuireann cuar na cruinne san ĂĄireamh sa chaoi is nach rachaidh an grĂșpa amĂș de bharr iad a cheapadh go raibh an talamh cothrom.

đŸ•žïž LĂ­onraĂ­ Teannasacha: Ag Dul i nGleic le Mallacht na ToisĂ­ochta

Is minic a chliseann ar chĂłrais ardtoiseacha (high-dimensional) de bharr “mhallacht na toisĂ­ochta”, ĂĄit a bhfĂĄsann an spĂĄs staide (state space) go heaspĂłnantĂșil le gach athrĂłg nua. RĂ©itĂ­onn lĂ­onraĂ­ teannasacha (tensor networks) an fhadhb seo trĂ­ struchtĂșir ollmhĂłra a “chomhbhrĂș” ina bhfoirmeacha so-lĂĄimhsithe, rud a ligeann dĂșinn cothromĂłidĂ­ a rĂ©iteach a bheadh rĂłmhĂłr do chuimhne na n-ollrĂ­omhairĂ­ is nua-aimseartha.

Cuirim na lĂ©argais seo i bhfeidhm ar rĂ©iteoir qtt-hank-solver, a ĂșsĂĄideann QTT (Quantized Tensor Trains) chun samhlacha maicreacnamaĂ­ocha a rĂ©iteach trĂ­ ghreillĂ­ a athmhĂșnlĂș ina mĂłdĂșil dhĂ©nĂĄrtha fhĂ­orĂșla. LaghdaĂ­onn sĂ© seo an choimplĂ©ascacht chuimhne (memory complexity) Ăł $O(N^d)$ go $O(d \cdot \log N \cdot r^2)$, rud a fhĂĄgann gur fĂ©idir rĂ©itigh fhĂ­or-mhĂ­n a fhĂĄil ar ghnĂĄth-chrua-earraĂ­. ComhthĂĄthaĂ­onn an taighde seo le m’obair uasmhĂ©adĂșchĂĄin trĂ­ chĂłireĂĄil a dhĂ©anamh ar staideanna eacnamaĂ­ocha mar phointĂ­ ar Product Stiefel Manifold (smaoinigh air seo mar thacar de na bealaĂ­ go lĂ©ir is fĂ©idir cĂșpla treo ingearach a roghnĂș as spĂĄs i bhfad nĂ­os mĂł). TrĂ­ nascleanĂșint a dhĂ©anamh ar an manifhillteach seo trĂ­ Riemannian CBO, coinnĂ­onn an rĂ©iteoir struchtĂșr Ă­sealchĂ©imneach (low-rank) agus Ă© ag sĂĄsamh srianta glanta margaidh (market-clearing constraints) ag an am cĂ©anna.

đŸ•žïž Fisic Chandamach: TeoiricĂ­ teibĂ­ a chur i bhfeidhm ar rĂ©itigh innealtĂłireachta

D’fhorbair mĂ© holographic_tn mar dhĂșshlĂĄn pearsanta chun an bhearna idir an innealtĂłireacht bhogearraĂ­ ardleibhĂ©il agus teoiricĂ­ teibĂ­ (abstract theories) cosĂșil leis an gcomhfhreagras AdS/CFT (AdS/CFT correspondence) a lĂ­onadh. AthraĂ­onn an “saotharlann uimhriĂșil” seo geoimĂ©adrachtaĂ­ hipearbĂłileacha (hyperbolic geometries) casta ina n-uirlisĂ­ idirghnĂ­omhacha chun na staideanna candamacha (quantum states) atĂĄ sainmhĂ­nithe orthu a insamhail. TrĂ­ theannais fhoirfe (perfect tensors) a ĂșsĂĄid ar theileĂĄil hipearbĂłileach (hyperbolic tilings), tĂĄ mĂ© in ann imscrĂșdĂș a dhĂ©anamh ar an bprionsabal holografach (holographic principle) agus ar an bhfoirmle Ryu-Takayanagi i suĂ­omhanna nach bhfuil teoranta do ghnĂĄth-ghreillĂ­. Go simplĂ­, ĂșsĂĄideann fisiceoirĂ­ an mhatamaitic “holografach” seo chun imtharraingt a rĂ©iteach le meicnic chandamach — mar shampla, trĂ­ chĂłireĂĄil a dhĂ©anamh ar an taobh istigh de pholl dubh mar rĂ©amh-mheastachĂĄn 3D den fhaisnĂ©is atĂĄ stĂłrĂĄilte ar a dhromchla 2D.

📈 SamhaltĂș Stocastach: Airgeadas CainnĂ­ochtĂșil ArdfheidhmĂ­ochta

ÉilĂ­onn margaĂ­ airgeadais an lae inniu samhlacha righne atĂĄ in ann luaineacht gharbh (rough volatility) agus airĂ­onna ordlathacha na gcosĂĄn praghsanna a chur san ĂĄireamh. TrĂ­ dhinimic an mhargaidh a fheiceĂĄil trĂ­ lionsa na neurfhoghlama (deep learning) agus cothromĂłidĂ­ difreĂĄlacha stocastacha (SDEs), is fĂ©idir linn teorainneacha cruinne praghais a rĂ­omh do dhĂ­orthaigh chasta i dtimpeallachtaĂ­ garbha a bhfuil luaineacht ard ag baint leo.

D’fhorbair mĂ© DeepQuant, leabharlann Python chun praghas a chur ar roghanna MeiriceĂĄnacha (American options) ag baint ĂșsĂĄide as creat oiriĂșnaitheach neurfhoghlama. Baineann an leabharlann leas as an tsamhail rough Bergomi chun iompar margaidh a ghabhĂĄil ĂĄit a bhfuil an luaineacht “garbh” (paraimĂ©adar Hurst $H < 0.5$). BreathnaĂ­onn an creat ar phraghsĂĄil mar fhadhb stad is fearr (optimal stopping problem), ag baint ĂșsĂĄide as path signatures — achoimre ordlathach ar airĂ­onna geoimĂ©adracha cosĂĄin — chun luachanna leanĂșnacha a mheas. TrĂ­ SDEanna a chomhcheangal le ResNets, gineann an rĂ©iteoir bearna dhĂ©achta (duality gap), a fheidhmĂ­onn mar thomhas matamaiticiĂșil dĂ­reach ar chruas na praghsĂĄla.

đŸ€– Suimeanna don TodhchaĂ­: Neurfhoghlaim GheoimĂ©adrach

Ag dul ar aghaidh, tĂĄ mĂ© dĂ­rithe ar mo chĂșlra sa gheoimĂ©adracht dhifreĂĄlach (differential geometry) a chomhthĂĄthĂș i gcreataĂ­ lĂ­onraĂ­ nĂ©aracha agus neurfhoghlama. TĂĄ suim ar leith agam uasmhĂ©adĂș geoimĂ©adrach (geometric optimization) a chur i bhfeidhm ar fhadhbanna a bhfuil droch-chonveacsacht ag baint leo, ĂĄit a mbĂ­onn deacrachtaĂ­ ag modhanna traidisiĂșnta atĂĄ bunaithe ar ghrĂĄdĂĄin. Is Ă© an sprioc atĂĄ agam nĂĄ oibriĂș ar thionscadail a bhaineann leis an rĂłbaitic (robotics) agus fĂ­s rĂ­omhaire (computer vision), ag baint ĂșsĂĄide as manifhillteacha chun Ă©ifeachtĂșlacht agus cobhsaĂ­ocht tascanna foghlama ardtoiseacha a fheabhsĂș.

🇼đŸ‡Ș TeangeolaĂ­ocht: CaomhnĂș Digiteach na Gaeilge

ÉilĂ­onn caomhnĂș mionteangacha an tiomantas struchtĂșrach agus an comhthĂĄthĂș teicniĂșil cĂ©anna le haon taighde matamaiticiĂșil eile. TĂĄ sĂ© rĂ­thĂĄbhachtach teangacha dĂșchais a thabhairt isteach sna spĂĄsanna digiteacha ina dtagann an teicneolaĂ­ocht nua-aimseartha agus an cearrbhachas le chĂ©ile chun a chinntiĂș go bhfanann cultĂșr ĂĄbhartha sa todhchaĂ­.

Mar chainteoir dĂșchais Gaeilge, tĂĄ mĂ© pĂĄirteach i nGaeilge Chun Cinn, tionscnamh atĂĄ tiomanta d’aipeanna, suĂ­omhanna grĂ©asĂĄin agus cluichĂ­ a aistriĂș go Gaeilge. D’éirigh lenĂĄr bhfoireann an t-aistriĂșchĂĄn oifigiĂșil Gaeilge don chluiche mĂłr-rathĂșil Among Us a sheoladh (fĂ©ach ar an alt in The Verge anseo), ag comhordĂș foireann idirnĂĄisiĂșnta oibrithe deonacha chun an Ghaeilge a thabhairt chun cinn i saol an chearrbhachais dhomhanda.